Blog: gweithio gyda’n gilydd I blannu miliwn o goed yn boré

Mae Prosiect Coedwig Gymunedol Boré, menter leol a sefydlwyd yn 2008, yn gweithredu ar y materion hyn drwy dyfu coed a datblygu bywoliaeth gynaliadwy amgen, gan ddargyfeirio pobl i ffwrdd o’r angen i losgi siarcol sy’n sbarduno datgoedwigo.

Ym mis Rhagfyr 2020, gofynnodd ymgyrch Coed ar gyfer y Nadolig Maint Cymru i bobl, busnesau ac ysgolion yng Nghymru helpu i godi arian i dyfu coed yn Boré. Roedd yr ymateb yn anhygoel, a chodwyd digon i dyfu 107,712 o goed sydd wedi helpu i dyfu capasiti’r prosiect mewn sawl ffordd bwysig, gan gynnwys:

• Gwell cyfleusterau storio dŵr gyda phedwar tanc storio dŵr newydd. Bydd y rhain yn cynyddu gallu meithrinfeydd coed ac yn darparu gwydnwch yn erbyn sychder.
• Tyfu dros 500,000 o eginblanhigion sydd yn cael eu dosbarthu ar hyn o bryd, a bydd 500,000 arall yn cael eu plannu yng nghanol 2022!
• Cynyddu capasiti’r meithrinfeydd coed i ledaenu 1 miliwn o hadau bob blwyddyn.
• Creu cyfleoedd cyflogaeth ar gyfer 60 o fenywod lleol, a thalu cyflogau sy’n uwch na’r cyfartaledd lleol.

Mae’r prosiect yn tyfu mewn ffyrdd eraill hefyd, fel cynnig cyllid i fenywod sy’n entrepreneuriaid i brynu hadau, a rhoi cwch gwenyn i bobl sy’n byw gydag anableddau.

Sut mae coed yn helpu?

Rydym wedi dysgu hyd yn oed mwy yn 2021 am y bygythiad y mae newid yn yr hinsawdd yn ei achosi i bob un ohono. Mae hyn yn cynnwys adroddiad y Panel Rhynglywodraethol ar Newid yn yr Hinsawdd (IPPC) a ganfu ein bod ni ar y trywydd iawn i gynyddu’r tymheredd byd-eang i 2.5 gradd, ac achosi niwed ofnadwy i fywyd ar ein planed. Does ryfedd bod eleni wedi cael ei alw’n ‘moment cod coch i’r ddynoliaeth’!

Mae tyfu’r coed iawn yn y mannau cywir yn un ffordd y gallwn wrthsefyll effeithiau newid yn yr hinsawdd. Mae gan goed allu anhygoel i amsugno carbon ac oeri’r hinsawdd, tra’n rhwymo’r pridd oddi tanynt, gan helpu i atal tirlithriadau a llifogydd. Maen nhw’n darparu noethni a meddyginiaeth, ac yn cefnogi cymunedau a llawer o wahanol rywogaethau i ffynnu.

Mae tywydd trofannol, fel y rheini sy’n agos at gyhydedd y ddaear, yn helpu coed i dyfu 10 gwaith yn fwy cyflym nag unrhyw le arall ar y blaned ac felly, yn amsugno carbon yn gyflymach.

Mae gan lawer o ddiwylliannau traddodiadol, fel Pobl Frodorol, filoedd o flynyddoedd o wybodaeth am stiwardiaeth tir a byw mewn cytgord â choedwigoedd. Gall cymunedau fel Boré chwarae rhan hanfodol mewn adeiladu gwytnwch ein planed, yn enwedig os yw’n cael ei wneud gydag ymdrech fyd-eang i leihau allyriadau carbon.

Stori Jannet

Ochr yn ochr â’u manteision amgylcheddol niferus, mae coed yn darparu bywoliaeth hefyd.

Dewch i gwrdd â Jannet Kahindi Mumba sy’n gweithio yn y brif feithrinfa gymunedol yn Boré. Mae Jannet yn briod â 3 o blant 7, 6 a 2 oed, ac mae hi’n gweithio’n rhan-amser yn y feithrinfa i ychwanegu at yr arian mae hi’n ei gwneud yn gwerthu llysiau.

Mae ei chyflog yn helpu i dalu am ffioedd ysgol a bwyd. Gyda’r pandemig COVID-19 yn cyfyngu’n fawr ar gyfleoedd cyflogaeth lleol, mae’r feithrinfa bellach yn rhoi modd pwysig iddi gefnogi iechyd ac addysg ei theulu.

Mae Jannet yn bwriadu agor busnes magu ieir a hwyaid bach hefyd gyda chefnogaeth y prosiect. Mae hi’n bwriadu buddsoddi ei harian sbâr yn y fenter hon, sy’n darparu potensial incwm ymhell i’r dyfodol.

Beth allwch chi wneud i helpu?

Pwysleisiodd cynhadledd hinsawdd ddiweddar COP26 yn Glasgow sut mae amser yn rhedeg allan i stopio tymheredd byd-eang rhag codi i 1.5 gradd, ac atal bygythiad y newid yn yr hinsawdd. Mae atal datgoedwigo trofannol yn hanfodol er mwyn cyrraedd y targed hwn ochr yn ochr â thorri allyriadau corfforaethol, er enghraifft drwy roi terfyn ar ddefnyddio tanwydd ffosil.

Fodd bynnag, yng ngeiriau Syr David Attenborough, mae’n rhaid inni ‘ail-wylltio ein planed’ hefyd drwy dyfu mwy o goedwigoedd a hyrwyddo bioamrywiaeth. Mae hyn yn cynnwys cefnogi cymunedau mewn lleoedd fel Boré i blannu miliynau o goed lle mae eu hangen fwyaf.

Drwy gefnogi ein hymgyrch Coed ar gyfer y Nadolig 2021, byddwch yn gwneud yr union beth hyn. Bydd pob £3 yn cefnogi cymuned Boré i dyfu 10 coeden a chyfrannu at eu targed o blannu 1 miliwn y flwyddyn nesaf.

Gallai’r 500,000 o eginblanhigion a dyfwyd yn 2021 amsugno hyd at 125,000 tunnell o garbon yn y tymor hir. Mae hynny’n cyfateb i ôl troed carbon 12,000 o bobl neu tua 19,000 o gartrefi yng Nghymru!

Wrth i chi baratoi i ddathlu’r Nadolig eleni, ystyriwch roi rhodd i’r blaned drwy gefnogi ein hymgyrch a gwaith Prosiect Coedwig Gymunedol Boré nawr, ac yn 2022.