18 Awst 26

Sut mae Pobl Frodorol yn defnyddio technoleg i warchod coedwigoedd

Mae Pobl Frodorol ymhlith gwarcheidwaid mwyaf effeithiol coedwigoedd y byd. Drwy gyfuno cenedlaethau o ddoethineb a gwybodaeth gydag offer megis dronau, trapiau camera, GPS a thechnoleg solar, mae cymunedau Brodorol yn canfod ffyrdd arloesol o gryfhau’r gwaith o warchod eu coedwigoedd, eu tiriogaethau a’u ffyrdd o fyw.

Mae Maint Cymru yn falch o gefnogi Pobl Frodorol a chymunedau lleol sy’n arwain y gwaith hwn bob dydd.

Dyma rai enghreifftiau o arweinyddiaeth, gwybodaeth ac arloesedd Brodorol ar waith; yn gwarchod coedwigoedd, cryfhau cymunedau a diogelu’r ecosystemau hanfodol hyn ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol.

Technoleg a Doethineb Brodorol

Credyd: Evilene Paixão / HAY

Technoleg a doethineb Brodorol yn gweithio law yn llaw: mae ein partneriaid Brodorol a chymunedol lleol yn arwain y ffordd wrth warchod coedwigoedd, tiriogaethau a chenedlaethau’r dyfodol.

Monitro Bygythiadau i Goedwigoedd

Credyd: Pepe Torres / FENAMAD

Pobl Frodorol yw gwarcheidwaid gorau coedwigoedd y byd. Heddiw, defnyddir technolegau newydd i ategu doethineb a gwybodaeth Pobl Frodorol.

Trafnidiaeth ynni solar

Credyd: Celso Petsain / GTANW

Daeth Cenedl Wampís ag ynni solar i’w thiriogaeth, gyda chefnogaeth Maint Cymru, Sefydliad Honnold a Llywodraeth Cymru. Cychod yw eu prif ddull o deithio. Mae cychod solar yn lleihau’r defnydd o danwydd drud sy’n llygru’r amgylchedd. Mae’r cychod hefyd yn creu swyddi ym maes peirianneg.

Technegwyr solar Wampís

Credyd: Elmo Antonio / GTANW

“Mae technegwyr cychod solar Cenedl Wampís wedi’u hyfforddi i drwsio ac uwchraddio’r cychod sy’n rhoi mynediad haws i gannoedd o bobl at addysg, cymunedau, gofal iechyd a bwyd gwell.”

Dronau'n gwarchod coedwigoedd

Credyd: Emmily Melo / HAY

Wedi’u hyfforddi gan Gymdeithas Hutukara Yanomami, gyda chefnogaeth CAFOD, mae pobl ifanc Yanomami a Ye’kuana yn defnyddio dronau i olrhain mwyngloddio anghyfreithlon a datgoedwigo yn ddiogel. Mae’r deunydd fideo yn cefnogi gwaith eiriolaeth ac achosion llys.

Monitro o'r awyr

Credyd: Evilene Paixão / HAY

“Pan fydd gennym ddronau, gallwn weld sut mae’r glowyr wedi bod yn dod i mewn i’n tir a’n cymuned. Mae’n bwysig iawn cadw’r gymuned yn ddiogel a sicrhau bod pawb yn cadw’n iach.” – Cyfranogwr ifanc Yanomami

Mapio tiriogaethau coedwigol

Credyd: Daniela Velit / RFUK

Mae ForestLink a ForestEye, a ddatblygwyd gan Rainforest Foundation UK, yn helpu Pobl Frodorol i fapio eu tiriogaethau. Ym Madre de Dios ym Mheriw, mae FENAMAD a RFUK wedi cyflwyno’r dechnoleg i dros 30 o gymunedau hyd yma, gan helpu i lunio adroddiadau ar ddatgoedwigo a chefnogi cydweithfeydd ffermio.

Monitro cymunedol

Credyd: Pepe Torres / FENAMAD

Yn 2025, adroddodd monitoriaid cymunedol hyfforddedig am 38 achos o dorri coed yn anghyfreithlon, mwyngloddio anghyfreithlon a meddiannu tiriogaeth. Rhannwyd y rhybuddion hyn â’r awdurdodau. Yn ystod y flwyddyn ddiwethaf, cynhaliwyd pum ymgyrch yn erbyn gweithgareddau mwyngloddio anghyfreithlon a dinistriwyd peiriannau.

Technoleg dan arweiniad y gymuned

Credyd: Juang Solala a SOS

Mae technoleg yn gallu helpu, ond nid yw’n ateb ynddi’i hun. Mae’n gweithio oherwydd ei bod yn cael ei harwain gan y bobl sy’n adnabod y tir hwn orau.

Cyfrannwch at Maint Cymru i gefnogi pobl y coedwigoedd a’r gwaith o warchod coedwigoedd trofannol y byd.

Cyfrannwch at Maint Cymru