Government of Guyana to open land-rights talks with Wapichan thanks to Welsh support

Posted on

Cymraeg isod

image

An indigenous group based in the forests of Guyana, South
America are hopeful that their land will be officially recognised by the
government thanks to the support of the people of Wales.

The Wapichan people have been living in and using their
forests sustainably for generations, yet the government only officially recognises
the group’s legal rights to a small portion of their ancestral home. The
community have called for fair and effective actions to title the full extent
of their collective land since Guyana’s independence in 1966.

Their forest territory, made up of beautiful primary
rainforest, is 1.4million hectares (¾ the size of Wales at approx. 2 million
hectares). Size of Wales, a unique Welsh climate change charity, has been
supporting work to secure legal rights for this land. Once recognised the group
wish to establish a large community owned Wapichan Conserved Forest to protect
the precious eco-system.

Now the government may be listening. The President of Guyana
has agreed to hold formal discussions with Wapichan representatives on the next
steps to legally secure their territory. This action has been applauded and preliminary
discussions with the government are expected to happen in the coming weeks.

image

Elizabeth Andre, an elder of Aishalton Village, said “Since
I was a little girl I used to hear my daddy talking about the land… (and) the
need to have our land rights respected. I never believed that after all this
time, which is nearly 60 years now, that nothing would have been done to
properly protect our territory.”

“My mother is very elderly. I want her to see our territory
legally recognized so she may die peacefully, knowing that our people and our
future generations are secure on our collective land. We look to our new
government to take action now. We have waited long enough.” she continued.

Welsh support through Size of Wales has been vital for this
project. Since 2011 it has helped the community map their traditional lands,
develop plans for a large community conserved forest, and create sustainable
management plans. New technology is supporting this endeavour; the group recently
built a drone to monitor threats of illegal logging and mining within their
lands, and are currently developing a community managed website.

image

International pressure has helped push for a change of
stance from the Guyanese government. Nicholas and Faye Fredericks from the
community recently raised awareness for their plight by attending the UN’s climate
conference COP21 in Paris last December.

Whilst there the group were awarded the UN’s Equator Prize
which recognises outstanding local community initiatives and solutions to
climate change. Size of Wales also attended the COP21 conference to raise
awareness for tropical forests and highlight Wales’ positive impact on climate
change.

image

Tropical forests are crucial in the fight against the
changing climate – they absorb nearly a fifth of the world’s man-made CO2
emissions every year. Size of Wales helps protect these precious environments
by supporting an area of tropical forest the size of Wales as part of a
national response to climate change.

Size of Wales supports the work of Forest Peoples Programme
and South Central Peoples Development Association. You can support this project
by visiting sizeofwales.org.uk. Any donations made will be doubled by Size of
Wales’ generous match fund.

 

Llywodraeth
Gaiana yn agor trafodaethau ar hawliau tir gyda’r bobl Wapichan diolch i
gefnogaeth o Gymru

Mae grŵp brodorol sy’n byw yng nghoedwigoedd Gaiana, De
America, yn obeithiol y bydd eu tir yn cael ei gydnabod yn swyddogol gan y
llywodraeth diolch i gefnogaeth pobl Cymru.

Mae’r bobl Wapichan wedi bod yn byw yn eu coedwigoedd a’u
defnyddio’n gynaliadwy am genedlaethau. Serch hynny, dim ond hawliau
cyfreithiol y grŵp dros ran fach o’r goedwig fu’n gartref i’w hynafiaid y mae’r
llywodraeth yn ei gydnabod yn swyddogol. Mae’r gymuned wedi bod yn galw am
weithredu teg ac effeithiol i sicrhau eu hawliau llawn dros eu holl diroedd ers
i Gaiana ennill ei hannibyniaeth yn 1966.

Mae eu tiriogaeth goedwigol, sy’n cynnwys coedwigoedd glaw gwyryfol
prydferth, yn 1.4miliwn hectar (¾ maint Cymru, sydd tua 2 miliwn hectar). Mae
Maint Cymru, elusen unigryw o Gymru sy’n ymgyrchu yn erbyn newid hinsawdd, wedi
bod yn cefnogi gwaith i sicrhau hawliau cyfreithiol i’r brodorion dros y tir
hwn. Unwaith y caiff yr hawliau eu cydnabod, mae’r grŵp yn dymuno sefydlu
Coedwig Wapichan Warchodedig fawr, a fydd yn eiddo i’r gymuned, i ddiogelu’r
ecosystem werthfawr.

Mae’n bosib bod y llywodraeth nawr yn gwrando. Mae Arlywydd Gaiana
wedi cytuno i gynnal trafodaethau ffurfiol gyda chynrychiolwyr y Wapichan ynglŷn
â’r camau nesaf sydd angen eu cymryd i ddiogelu eu tiriogaeth yn gyfreithlon.
Mae’r cam hwn wedi cael ei gymeradwyo, a disgwylir y bydd trafodaethau
cychwynnol gyda’r llywodraeth yn dechrau yn yr wythnosau nesaf.

Dywedodd Elizabeth Andre, un o henuriaid Pentref Aishalton,
“Ers fy mod yn ferch fach, roeddwn yn arfer clywed fy nhad yn siarad am y tir… (ac
am yr) angen i sicrhau bod ein hawliau drosto yn cael eu parchu. Chredais i
byth, ar ôl yr holl amser – bron i 60 mlynedd nawr – na fyddai unrhyw beth wedi
cael ei wneud i ddiogelu ein tiriogaeth yn iawn.”

“Mae fy mam yn hen iawn. Hoffwn iddi weld ein tiriogaeth yn
cael ei chydnabod yn gyfreithiol fel bod modd iddi farw yn dawel ei meddwl gan
wybod bod ein pobl a chenedlaethau’r dyfodol yn ddiogel ar ein tir. Gofynnwn i’n
llywodraeth newydd weithredu nawr. Rydym wedi aros yn hen ddigon hir” dywedodd.

Mae cefnogaeth o Gymru trwy Maint Cymru wedi bod yn hanfodol
ar gyfer y prosiect hwn. Ers 2011 mae wedi helpu’r gymuned i fapio eu tiroedd
traddodiadol, i ddatblygu cynlluniau ar gyfer coedwig warchodedig fawr i’r
gymuned, ac i greu cynlluniau rheoli cynaliadwy. Mae technoleg newydd yn
cynorthwyo’r ymdrechion hyn; yn ddiweddar, adeiladodd y grŵp drôn i fonitro
bygythiadau torri coed a mwyngloddio anghyfreithlon o fewn eu tiroedd, ac maent
ar hyn o bryd yn datblygu gwefan a reolir gan y gymuned.

Mae pwysau rhyngwladol wedi helpu i wthio llywodraeth Gaiana
i newid ei safbwynt. Yn ddiweddar, cododd Nicholas a Faye Fredericks (dau o
aelodau’r gymuned) ymwybyddiaeth am eu sefyllfa drwy fynychu cynhadledd y
Cenhedloedd Unedig ar newid hinsawdd, COP21, ym Mharis mis Rhagfyr diwethaf.

Tra eu bod yno, enillodd y grŵp Wobr Cyhydedd y Cenhedloedd
Unedig, sy’n cydnabod syniadau a mentrau cymunedol lleol eithriadol sy’n mynd
i’r afael â newid hinsawdd. Aeth Maint Cymru i gynhadledd COP21 hefyd i godi
ymwybyddiaeth am goedwigoedd trofannol ac i amlygu’r effaith gadarnhaol y mae
Cymru’n ei chael ar newid hinsawdd.

Mae coedwigoedd trofannol yn hanfodol yn y frwydr yn erbyn
newid yn yr hinsawdd – maent yn amsugno bron i bumed rhan o’r allyriadau CO2 a
grëir gan ddyn bob blwyddyn. Mae Maint Cymru yn helpu i ddiogelu’r amgylcheddau
gwerthfawr hyn drwy gynnal ardal o goedwig drofannol yr un maint â Chymru fel
rhan o ymateb cenedlaethol i newid hinsawdd.

Mae Maint Cymru yn cefnogi gwaith Forest Peoples Programme a’r South
Central Peoples Development Association
. Gallwch gefnogi’r prosiect hwn
drwy ymweld â sizeofwales.org.uk. Bydd unrhyw gyfraniadau yn cael eu dyblu gan
gronfa arian cyfatebol hael Maint Cymru.

 

For more information / Am fwy o wybodaeth: lowri@sizeofwales.org.uk


Tweet Share on Facebook