Rôl arweinyddion cymuned mewn plannu coed ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol

Posted on

 “MAE UN GENHEDLAETH YN PLANNU’R COED; UN ARALL SY’N CAEL Y CYSGOD” Dihareb Tseinëeg

Hoffem eich cyflwyno i rai o’r henuriaid ac arweinyddion cymunedol sy’n plannu coed yn eu cymunedau i sicrhau bod yna goed a phlaned iach ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol. Maen nhw hefyd yn addysgu ac yn ysbrydoli aelodau ieuengach o’u cymunedau i ddilyn ôl eu troed a phlannu coed.

 

MR OPEDI. Mbale, Uganda.

Raphael Opedi: “Mae plannu coed yn rhan o fy mywyd”

 

Dyma Raphael Opedi. Athro 91 mlwydd oed wedi ymddeol ydyw yn byw ym Mbale, Uganda. Mae ef a’i wraig Christine yn byw mewn tŷ cymharol fychan, fodd bynnag, mae’r tir o amgylch eu tŷ yn fawr ac mae Mr Opedi wedi bod yn plannu coed yno ers 1979. Chwalodd y ffensis gan agor ei ardd i’w mwynhau gan ei gymdogion a’i gymuned, a hyd yn oed gasglu ffrwythau fel mango, orenau ac afocados o’r coed ffrwythau y mae ef wedi eu tyfu.

Fel athro, mae’n deall pwysigrwydd addysgu pobl i ofalu am yr amgylchedd. Mae wedi treulio llawer o’i fywyd nid yn unig yn plannu coed ond yn annog ei deulu a’i blant, a ddysgwyd ganddo, i blannu coed hefyd.

Christine Opedi in the grounds where she and her husband have been planting trees for years.

 

 

 

 

 

 

 

 

MENYWOD MAKUNYA. Namiswinda, Uganda.

Mae Menywod Makunya yn cwrdd ddwywaith yr wythnos yn eu meithrinfa goed ar gyrion Mbale, Uganda. Mae’r cwlwm rhyngddynt yn gryf ac amlwg. Maent yn dod at ei gilydd i sicrhau bod hadau’n cael eu hailblannu yn eu cymuned ag ynddi lawer o ddatgoedwigo. Mewn ffaith, mae eu meithrinfa hwy eu hunain yn unig yn cynhyrchu 35,000 o hadau bob blwyddyn sy’n cael eu dosbarthu ganddynt am ddim. Maen nhw hefyd wedi cael eu hyfforddi i adeiladu stofiau. Mae’r stofiau’n effeithlon o ran ynni, gan ddefnyddio oddeutu 60% yn llai o goed tân na stofiau traddodiadol. Os oes rhywun yn eu cymuned heb stôf byddant yn mynd atynt i adeiladu stôf ac hyfforddi’r person/teulu sut i’w defnyddio.

 

 

 

 

 

“Mae bod yn rhan o’r grŵp hwn wedi gwella ein perthynas â’r gymuned oherwydd ein bod yn gweithio gyda’n gilydd fel menywod, ffrindiau ac aelodau o’r gymuned”

 

STEPHEN NGUMBAO. Bore, Kenya.

Mae Stephen Ngumbao yn ddyn doeth, sy’n swnio fel petai’n sibrwd. Athro wedi ymddeol ydyw, ac mae ef a’i ffrind wedi sefydlu ysgol gynradd yn Kundeni yn Bore, Kenya ag ar ei dir oddeutu 10,000 o goed, a blannwyd gan Stephen a phlant yr ysgol.

Ar ei dir ei hunan mae Mr Ngumbaqo wedi bod yn plannu coed, coed cnau cashiw yn bennaf, am nifer o flynyddoedd. Mae bob amser wedi defnyddio ei safle o fewn y gymuned fel athro i annog eraill nid yn unig i blannu coed ond i roi’r gorau i losgi siarcol. Drwy eu haddysgu, mae wedi meithrin cenedlaethau cyfan o blant ysgol sy’n dal yn y gymuned yn Bore, ac yn awr yn rheoli plannu coed a phrosiectau gwarchod coedwigoedd, megis Community Carbon Link a Bore Green Umbrella.


Tweet Rhannwch ar Facebook