Straeon am goed Nadolig o bob rhan o’r byd

Posted on

Yma ym Maint Cymru, rydym wrth ein bodd yn dathlu’r pwysigrwydd mae coed yn ei chwarae yn ein bywydau bob dydd. Felly, ar gyfer cyfnod yr ŵyl, rydym wedi edrych ar draddodiadau coed Nadolig o bob rhan o’r byd, a dyma rai o’n ffefrynnau:

 

Dechreuodd stori’r goeden Nadolig ymhell cyn y Nadolig

Roedd coed bytholwyrdd a thorchau yn cael eu hystyried yn symbol o fywyd tragwyddol yn niwylliant yr hen Aifft, Tsieinëeg a Hebraeg.

Roedd arferion ymhlith paganiaid Ewrop yn cynnwys addurno cartrefi gyda choed bytholwyrdd yn y Flwyddyn Newydd, i godi ofn ar y diafol ac ar greaduriaid drwg eraill. Goroesodd y traddodiad coeden hwn pan ddechreuodd pobl Ewrop droi at Gristnogaeth.

Dyfeisiodd yr Almaen y traddodiad coeden Nadolig modern

Yn yr 16eg Ganrif, dechreuodd Cristnogion yng Ngorllewin yr Almaen y traddodiad o roi coed wedi’u haddurno yn eu cartrefi ar gyfer y Nadolig.

Deilliodd y traddodiad yn rhannol o’r “goeden baradwys”, sef prop mewn drama ganoloesol am Adda ac Efa, a gafodd ei hongian gydag afalau i gynrychioli Gardd Eden.

Cypreswydden Nadoligaidd Kenya

Yn aml, mae teuluoedd Kenya yn dathlu’r Nadolig drwy addurno eu cartrefi gydag addurniadau lliwgar, balwnau, blodau a dail gwyrdd.

Mae llawer o deuluoedd yn addurno Cypreswydden hardd hefyd, yn hytrach na’r coed pinwydd traddodiadol rydym wedi arfer eu gweld yng Nghymru.

Mae coed Nadolig yn cymryd degawd i’w tyfu

Mae’r cyhoedd ym Mhrydain yn prynu tua 7 miliwn o goed go iawn ar gyfer y Nadolig bob blwyddyn, ac mae’r gwaith o’u tyfu’n cymryd blwyddyn gyfan.

Mae’r goeden draddodiadol yn cymryd 10 mlynedd i’w thyfu, o fod yn hadyn i fod yn barod ar gyfer y siopau. Felly, roedd y goeden a roesoch i fyny eleni yn debygol o fod wedi cael ei phlannu yn 2010!

Cofiwch brynu coeden o ffynonellau cynaliadwy os allwch chi, ac ailgylchu’r goeden drwy eich cyngor lleol ym mis Ionawr.

Yn yr Wcráin, mae pobl yn addurno eu coed â gwe pry cop

Mewn hen hanes o’r Wcráin, roedd pryfed cop yn clywed plant yn mynd i’r gwely’n wylo ar noswyl Nadolig, gyda choeden heb unrhyw addurnadiau arni, am eu bod yn rhy dlawd i fedru eu fforddio.

Felly, penderfynodd y pryfed cop weu gwe ar y goeden dros nos, a drodd yn aur ac arian pan gafodd ei tharo gan yr haul ar fore dydd Nadolig.

Mewn teyrnged i’r wyrth hon, mae pobl yn addurno eu coed â gwe pry cop hyd heddiw, i symboleiddio lwc a ffortiwn ar gyfer y flwyddyn sydd i ddod.

Preseb Nadolig Periw

Mae traddodiadau’r Nadolig ym Mheriw yn dyddio’n ôl i 1535, ac mae’r rhan fwyaf o bobl yn dathlu’r Nadolig ar 24 Rhagfyr, sydd yn cael ei alw’n La Noche Buena (The Good Night).

Er bod pobl Periw yn mwynhau llawer o draddodiadau cyffredin, fel treulio amser gyda theulu a bwyta twrci, mae anrhegion fel arfer yn cael eu gosod o amgylch preseb y geni, sydd yn cael ei alw’n Pesebre.

Addurniadau Cymalau Siôn Corn yr Iâ, Gwlad yr Iâ

Yn llên gwerin Gwlad yr Iâ, mae’r plant yn cael ymweliad gan Gymalau Siôn Corn yr Iâ, 13 diwrnod cyn y Nadolig. Yn draddodiadol, mae plant yn gadael esgidiau llawn melysion os ydynt wedi bod yn dda, neu datws wedi pydru os ydynt wedi bod yn ddrwg.

Mae coed Nadolig yn cael eu haddurno ar draws Gwlad yr Iâ, gyda ffigurau addurnol Cymalau Siôn Corn yr Iâ.

Unwaith, roedd coed Nadolig yn cael eu hongian ben ucha’n isa mewn rhai diwylliannau

Mewn hanes o’r 7fed Ganrif, dysgodd mynach Benedictaidd o’r enw Boniface y syniad o’r drindod sanctaidd i Baganiaid, drwy hongian pinwydden ben ucha’n isa.

Mewn hen draddodiad Pwylaidd o’r enw Podłazniczek, mae pobl yn defnyddio ffrwythau, cnau, melysion wedi’u lapio mewn papur sgleiniog, gwellt, rhubanau a chonau pinwydd wedi’u paentio’n aur, i addurno pefrwydden sy’n hongian o’r nenfwd.

Mae’r traddodiad hwn wedi dod yn ôl yn ddiweddar, a phenderfynodd y gantores Ariana Grande hongian coeden ben ucha’n isa yn 2018

Mae coeden Nadolig flynyddol Llundain yn dod o Norwy

Mae coeden Nadolig Sgwâr Trafalgar yn un o brif addurniadau Nadolig Llundain.

Bob blwyddyn, mae’r goeden yn cyrraedd Llundain o Nordmarka, fel rhodd gan bobl Norwy am gefnogaeth Prydain yn ystod yr Ail Ryfel Byd.

Dechreuodd y traddodiad hwn ym 1947, ac mae’r goeden gyfartalog yn 30 troedfedd o uchder ac yn pwyso tua 4 tunnell.

Traddodiad Taro Celyn Cymru

Nid yw’r traddodiad hwn yn gysylltiedig â choed mewn gwirionedd, ond roedd yn rhaid i ni gael rhywbeth o Gymru i’w gynnwys yn y straeon hyn!

Mae llawer o hen draddodiadau Nadoligaidd gwych a rhyfedd o Gymru (fel y Fari Lwyd!), ond roedd un o’r rhai mwy creulon yn cynnwys curo pobl gyda chelyn.

Byddai’r person olaf i ddeffro ar Ŵyl San Steffan yn cael ei guro gyda changhennau o gelyn, weithiau nes iddyn nhw waedu. Ych â fi!

Mwynhauwch y straeon hyn a Nadolig Llawen o’r dîm Maint Cymru!


Tweet Rhannwch ar Facebook