Y Congo: Amddiffyn Parc Cenedlaethol Conkouati Douli

Rhowch i'r Prosiect hwn 285,000 Hectares
Gweithio gyda'n partner: Working Partner

Yr Her

Parc Cenedlaethol Conkouati-Douli ydy’r parc ecolegol mwyaf amrywiol yng Ngweriniaeth y Congo, sy’n ymestyn o arfordir yr Iwerydd i fynyddoedd mewndirol a’r safanna. Mae’r cynefinoedd yn cynnwys traethau, mangrofau, morlynnoedd, a llynnoedd mewndirol wedi’u hamgylchynu gan gadwyn o fynyddoedd gyda choedwig drofannol drwchus. Mae’n gartref hefyd, i amrywiaeth enfawr o anifeiliaid dŵr a thir.

Mae mynediad hawdd rhwng y parc a’r brifddinas, Pointe Noire, yn golygu bod y parc yn agored i ecsbloetio adnoddau naturiol anghynaladwy, fel echdynnu pren yn anghyfreithlon, pysgodfeydd anghyfreithlon ar raddfa ddiwydiannol, potsio ar gyfer ifori, hela anifeiliaid gwylltion ac echdynnu mwynau. Mae’r holl weithgareddau dinistriol ac anghynaladwy hyn yn arwain at ddirywiad adnoddau naturiol y parc a heb lawer o gyfleoedd incwm hyfyw eraill, mae poblogaethau lleol yn cael eu perswadio’n hawdd i gymryd rhan mewn ecsbloetiaeth o’r fath.

Nodau'r Prosiect

Heb lawer o gyfleoedd incwm hyfyw ar gyfer y cymunedau tlawd sy’n byw yn y parc ac o’i gwmpas, mae poblogaethau lleol yn cael eu perswadio’n hawdd i gymryd rhan mewn ecsbloetio adnoddau naturiol y parc. O ganlyniad, nod cyffredinol y prosiect hwn ydy ceisio sicrhau cadwraeth tymor hir Parc Cenedlaethol Conkouati Douli trwy fwy o allu o fewn y gymuned i amddiffyn, rheoli, ac elwa o adnoddau naturiol ac yn sgîl hynny, cryfhau gwytnwch newid yn yr hinsawdd y Parc.

Dyma rywfaint o nodau penodol:
Creu cyfleoedd mwy cynaliadwy a fydd yn arwain at leihau echdynnu adnoddau naturiol yn anghyfreithlon drwy leihau’r ddibyniaeth ar gynhyrchion anghyfreithlon (hynny yw, hela anifeiliaid gwylltion, pren). Bydd yr ymdrech hon yn canolbwyntio ar ddatblygu pysgodfeydd cynaliadwy.
Cynyddu manteision y Parc i gymunedau lleol, fel adeiladu rhaglen ecodwristiaeth.
Gweithio gydag ysgolion a grwpiau cymunedol lleol i ddarparu addysg amgylcheddol a hyrwyddo ymwybyddiaeth o Barc Cenedlaethol Conkouati-Douli a’i adnoddau naturiol, i gynyddu gallu cymunedau lleol i reoli adnoddau naturiol, a gweithio gyda chymdeithasau lleol i ddarparu hyfforddiant mewn systemau sgiliau a llywodraethu perthnasol.

Sut mae'n gweithio

Er mwyn lleihau’r bygythiadau i Barc Cenedlaethol Conkouati-Douli, bydd gweithgareddau amgen a manteision i gymunedau lleol yn cael eu darparu i gynyddu llesiant ac i wella canfyddiadau o’r parc,  gan greu amodau cadarnhaol a gostyngiad mewn arferion dinistriol (h.y. hela anghyfreithlon a chynaeafu coed) sy’n diraddio’r parc.

  • Gweithio gyda physgotwyr lleol a chymdeithasau pysgodfeydd i sefydlu cynllun mwy cynaliadwy, sy’n cynnwys mapio a gosod parthau arfaethedig i ddiogelu pysgotwyr crefftwrol lleol rhag pysgotwyr anghyfreithlon neu ddiwydiannol, a chyflwyno arferion pysgota mwy effeithlon. Bydd datblygu cynllun pysgodfeydd cynaliadwy yn lleihau’r pwysau ar hela anifeiliaid gwyllt hefyd.
  • Datblygu rhaglen ecodwristiaeth lwyddiannus, a darparu manteision cymunedol uniongyrchol, i sicrhau bod cymunedau lleol yn deall manteision y parc, trwy gynhyrchu refeniw a hyrwyddo echdynnu adnoddau cynaliadwy.
  • Datblygu rhaglen fenthyciadau fach, a rhoi cyfle i bobl leol sefydlu bywoliaethau ar raddfa fach, trwy gynnig benthyciadau bach a chymorth technegol ar gyfer prosiectau fel hwsmonaeth anifeiliaid (geifr a dofednod), garddwriaeth (pîn-afalau, pupur gwyrdd, tsilis, tomatos, planhigion wy, a melonau dŵr), yn ogystal ag agro-goedwigaeth (coed ffrwythau cymysg).
  • Cyflwyno rhaglen addysg ac ymwybyddiaeth mewn ysgolion a chymunedau, ac arwain hyfforddiant cymunedol i hyrwyddo systemau llywodraethu a rheoli effeithiol er mwyn sicrhau bod gan gymunedau lleol y gallu a’r sgiliau i ddefnyddio adnoddau cynaliadwy. Hyd yn hyn, mae’r rhaglen wedi cael ei chyflwyno yng nghwricwlwm 17 o ysgolion (gan effeithio ar dros 700 o fyfyrwyr) a chaniatáu i fyfyrwyr gymryd rhan trwy gemau, teithiau, ymdrechion glanhau traethau ac ati.

Lle a Phobl

Mae Parc Cenedlaethol Conkouati-Douli wedi’i leoli yn ne-orllewin Gweriniaeth y Congo, 150km o brifddinas economaidd a thref porthladd Pont Noire. Y parc hwn ydy’r parc amrywiol mwyaf ecolegol yn y Congo, sy’n ymestyn o arfordir yr Iwerydd, yn fewnol i’r mynyddoedd ac i ‘r safanna.

Mae’r cynefinoedd yn cynnwys traethau, mangrofau, morlynnoedd, a llynnoedd mewndirol wedi’u hamgylchynu gan gadwyn o fynyddoedd gyda choedwig drofannol drwchus. O ganlyniad, mae’r ardal yn gartref i amrywiaeth amrywiol anarferol o ffawna, gyda rhywogaethau morol fel morfuchod, crwbanod môr, dolffiniaid a morfilod, a nifer o rywogaethau daearol sydd dan fygythiad mawr, fel eliffantod coedwig, gorilas gorllewinol yr isledir, tsimpansïaid, mandrilod a byfflo coedwig, a 400 o rywogaethau o fertebratau.

Mae 30 o bentrefi yn ac o gwmpas y parc, sydd yn gartref i 7,000 o bobl. Mae dau brif grŵp ethnig yn byw yn y cymunedau, sef y Vili a’r Loumbou. Mae’r cymunedau Vili yn byw ar hyd yr arfordir. Fe wnaethon nhw ymgartrefu yma yn y 13eg ganrif, ac maen nhw’n dibynnu’n bennaf ar bysgota am eu bywoliaeth. Mae’r Loumbou a llwythi amrywiol eraill sy’n byw yn y goedwig yn tueddu i ddibynnu mwy ar amaethyddiaeth, hela a chyflogaeth yn y consesiynau torri coed.

Mae mwy na 50% o’r boblogaeth o dan 16 oed, ac mae 80% o’r bobl rhwng 16 a 25 oed yn ddi-waith. Mae llai na 55 o’r boblogaeth gyffredinol yn cael eu cyflogi’n ffurfiol.

Fideo

 

Nodau Cynaladwyedd

Ynglŷn â'r partner

Nod y Gymdeithas Cadwraeth Bywyd Gwyllt ydy gwarchod mannau gwyllt mwyaf y byd mewn 16 rhanbarth blaenoriaeth, sy’n gartref i fwy na 50% o fioamrywiaeth y blaned. Mae’r gymdeithas yn defnyddio gwyddoniaeth i ddarganfod a deall y byd naturiol. Drwy ddefnyddio’r wybodaeth hon, maen nhw’n ennyn diddordeb ac yn ysbrydoli gwneuthurwyr penderfyniadau, cymunedau a miliynau o gefnogwyr i gymryd camau i amddiffyn y bywyd gwyllt a’r mannau gwyllt.