Sut i gael Nadolig dim datgoedwigo

Posted on

Gan Angie Kirby, Swyddog Dadleuaeth ac Allgymorth Maint Cymru

P’un a fyddwch yn dathlu’r Nadolig neu ddychweliad y goleuni ar ôl heulsaf y gaeaf, ar yr adeg hon o’r flwyddyn, mae ymdeimlad o gyffro, agosatrwydd a dathlu a all ein cynnal drwy ddyddiau oer, tywyll y gaeaf.

Fodd bynnag, dros y blynyddoedd, mae hysbysebu, y diwylliant prynu, a gorbrynu wedi llwyddo i leihau ysbryd yr ŵyl i ysbryd o werth economaidd pur. Mae bargeinion Dydd Gwener Du yn enghraifft cryff!

Yn wyneb peirianwaith mor ddidostur, sut mae ailgynnau’r hud gaeafol elfennol hwnnw, a gadael ôl troed ysgafnach ar yr un pryd?

Dyma rywfaint o awgrymiadau ymarferol, sydd ddim yn gynhwysfawr o bell ffordd, ar gyfer lleihau ein diwylliant prynu adeg y Nadolig, gwneud penderfyniadau gwybodus am yr hyn a brynwn, e.e. sut mae’n cael ei gynhyrchu ac o ble mae’n dod, ac ailgysylltu ein hunain – ein calonnau a’n meddyliau – â natur.

Bwyd Nadoligaidd

Lleihau gwastraff bwyd
Ar gyfartaledd, mae’r DU yn gwastraffu bron i 270,000 tunnell o fwyd y gellir ei fwyta bob Nadolig, sy’n cynnwys 2 filiwn twrci, 74 miliwn mins peis a 5 miliwn o bwdinau Nadolig.

Oni bai eu bod nhw wedi’u hardystio’n organig, mae’r rhan fwyaf o ddofednod yn y DU yn cael eu magu ar borthiant da byw sy’n cynnwys nwyddau sy’n risg i goedwigoedd, fel olew soi a phalmwydd. Mae’r rhan fwyaf o fewnforion olew soi a phalmwydd Cymru yn dod o wledydd sydd â risg uchel o ddatgoedwigo a cham-fanteisio cymdeithasol.

Gellir gweld y mins peis a’r pwdinau Nadolig a wastraffwyd yn yr un ffordd, gan y bydd y rhan fwyaf yn sicr yn cynnwys rhyw fath o olew palmwydd.

I gael rhagor o gyngor, dilynwch yr awgrymiadau ar gyfer y bwydydd Nadoligaidd hyn gan Love Food Hate Waste i leihau eich gwastraff bwyd y Nadolig hwn.

Dewiswch fwyd a gynhyrchir yn foesegol

Boed yn dwrci Nadolig neu’n fwrdd caws ar ôl cinio, prynwch gynhyrchion anifeiliaid organig wedi’u hardystio neu sydd 100% wedi’u bwydo â glaswellt, fel y rheini sydd wedi’u hardystio gan Gymdeithas y Pridd neu Pasture or Life. Mae’r ardystiadau hyn yn dileu neu’n lleihau’r risg o ddatgoedwigo corfforedig a dinistrio cynefinoedd yn sylweddol, drwy ddefnyddio dulliau ffermio sy’n ystyriol o natur. Neu, beth am ddibynnu’n llwyr ar blanhigion a choginio gwledd Nadolig amgen?

Prynwch ddanteithion Nadoligaidd, fel mins peis a phwdinau Nadolig, sydd naill ai’n rhydd o olew palmwydd neu sy’n cynnwys olew palmwydd wedi’i ardystio’n ffisegol gan yr RSPO. Mae hyn yn golygu y gellir olrhain yr olew palmwydd sydd yn cael ei ddefnyddio yn ôl i un felin adnabyddadwy.

I weld ystod ehangach o gynhyrchion bwyd sydd wedi’u hardystio gan yr RSPO, edrychwch ar restr siopa RSPO Sw Gaer. Gallech roi cynnig ar wneud eich mins peis blasus eich hun hefyd yn defnyddio menyn organig neu ddewis amgen cynaliadwy sy’n seiliedig ar blanhigion.

Logos i Pasture for Life, Gymdeithas y Pridd, a RSPO

Rhoi anrhegion

Prynwch lai: Gofynnwch i’ch anwyliaid a oes unrhyw beth sydd ei angen arnynt go iawn, yn hytrach na rhoi anrhegion diangen. Yn y DU, bydd tua 21 miliwn o bobl yn derbyn o leiaf 1 anrheg dydyn nhw ddim ei heisiau bob Nadolig, gyda thua 5% yn mynd yn syth i safleoedd tirlenwi. Mae’r rhoddion diangen hyn yn defnyddio adnoddau gwerthfawr ac yn dod gyda deunydd pacio, sy’n cael effaith uniongyrchol ar goedwigoedd, pobl a chynefinoedd bioamrywiol y byd.

Rhowch rodd i helpu pobl a natur i ffynnu: Mae ein hymgyrch Coed ar gyfer y Nadolig yn codi arian ar gyfer Prosiect Coedwig Gymunedol Boré. Rhowch goeden fel rhodd neu prynwch eGerdyn o’n gwefan – bydd pob £3 sydd yn cael ei chodi yn cefnogi’r gymuned i blannu 10 coeden mewn ysgolion a ffermydd teuluol, ac yn diogelu coedwigoedd ar draws yr ardal.

Ysgogwch ysbryd creadigrwydd gyda rhoddion o fwydydd tymhorol cartref, fel bwydydd cadw a bwydydd wedi’u heplesu, neu gwnewchDIY decorations addurniadau DIY o ddeunyddiau wedi’u huwchgylchu, fel y dorch syml, Nadoligaidd hon. Gallech hyd yn oed wneud coeden Nadolig arall allan o ganghennau a brigau wedi’u casglu, neu addurno planhigyn tŷ sydd gennych yn barod.

Photo: Llun: Planhigyn tŷ Nadoligaidd Angie

Prynwch eitemau ail-law neu wedi’u hadnewyddu:

Gwiriwch y label:

  • Mae tua 70 y cant o ddeunydd cosmetig a chynnyrch bath yn cynnwys cynhwysion sy’n deillio o olew palmwydd, felly unwaith eto, chwiliwch am gynhyrchion sy’n cynnwys olew palmwydd wedi’i ardystio’n ffisegol gan yr RSPO. Gallwch ddefnyddio’r ap GIKI wrth siopa, neu wirio’r rhestr gynhwysion os ydych yn siopa ar-lein.
  • Gall menyn coco a cacao gyfrannu at ddatgoedwigo trofannol hefyd, felly chwiliwch am gynhyrchion sy’n cynnwys menyn coco o ffynonellau cynaliadwy. Mae’r tystysgrifau’n cynnwys Masnach Deg a safon COSMOS Organig Cymdeithas y Pridd.
Siocled Masnach Deg blasus. Credyd: Howard Lake

Prynwch siocled Masnach Deg: Rhwng 1988 a 2008, achosodd cynhyrchu cacao 2-3 miliwn hectar o ddatgoedwigo – ardal maint Cymru. Mae Masnach Deg nid yn unig yn cefnogi prisiau teg ac amodau gwaith gweddus i ffermwyr a gweithwyr yn y De Byd-eang, ond mae hefyd yn cefnogi cynaliadwyedd lleol a diogelu’r amgylchedd. Ers 2019, mae Masnach Deg wedi cynnwys maen prawf dim datgoedwigo hefyd.

Ceisiwch leihau deunydd pacio a gwastraff papur: Yn ôl y cynghorwyr ailgylchu WRAP, gallai faint o bapur lapio Nadolig sydd yn cael ei wastraffu yn y DU yn unig ymestyn i’r lleuad. At hynny, mae’r DU yn prynu tua 1 biliwn o gardiau Nadolig bob blwyddyn – meddyliwch am yr holl goed sydd eu hangen i’w cynhyrchu. I leihau ôl troed eich coedwigoedd:

  • Peidiwch â phrynu anrhegion gyda llawer o ddeunydd pacio diangen, a chwiliwch am eitemau sy’n defnyddio deunyddiau wedi’u hailgylchu neu y gellir eu hailddefnyddio.
  • Defnyddiwch bapur wedi’i ailgylchu a deunyddiau wedi’u casglu, fel llinyn, rhuban a ffabrig i lapio’ch rhoddion. Beth am roi cynnig ar y ffurf gelf Japaneaidd furoshiki, yn defnyddio sgarffiau a ffafriau wedi’u huwchgylchu y gellir eu hailddefnyddio a’u rhoi eto y flwyddyn ganlynol?
  • Anfonwch e-Gardiau neu gwnewch rai eich hun o hen gardiau rydych chi wedi’u derbyn

Gwnewch beth fedrwch chi, os fedrwch chi

Er nad ydym bob amser yn gallu gwneud popeth yr hoffem ei wneud ac nid ein problemau ni yn unig ydy’r argyfyngau hinsawdd a natur i’w datrys, gall pob un ohonom wneud rhywbeth.

A gall y weithred syml honno o wneud rhywbeth ein helpu i deimlo’n bwerus i fynd i’r afael â’r heriau hyn, yn ogystal â helpu i leddfu’r ffenomenon tra modern hwnnw, sef eco-bryder. Felly, mae croeso i chi ddefnyddio’r camau uchod ar gyfer ysbrydoliaeth a chael Nadolig llawen iawn!

Ysgrifennwyd y blog hwn fel rhan o’n hymgyrch Coed ar gyfer y Nadolig 2021. Dysgwch fwy a chymryd rhan trwy glicio yma.

 

A oedd yr erthygl hon yn ddefnyddiol i chi? Ystyriwch gyfrannu at Maint Cymru


Tweet Rhannwch ar Facebook