Beth wnaeth Maint Cymru yn COP26?

Posted on

Wrth i arweinwyr y byd ymgynnull yn Glasgow i drafod yr argyfwng hinsawdd y mis hwn, aeth staff a phartneriaid Maint Cymru i COP26 i ymuno â’r miloedd lawer o ymgyrchwyr, Pobl Frodorol a sefydliadau sy’n galw am gyfiawnder hinsawdd.

Cryfhau lleisiau brodorol

Mae Pobl Frodorol wedi bod yn warcheidwaid coedwigoedd trofannol am flynyddoedd. Er mwyn cyrraedd ymrwymiadau hinsawdd byd-eang, rydym angen eu sgiliau cadwraeth anhygoel a’u gwybodaeth draddodiadol, ynghyd â gallu unigryw coedwigoedd i ddal carbon. Gellir gwneud hyn drwy gydnabod hawliau tir Pobl Frodorol, a sicrhau bod cyllid yn mynd yn uniongyrchol iddyn nhw, a thrwy weithio mewn partneriaeth i roi terfyn ar ddatgoedwigo.

Bu staff Maint Cymru yn gweithio gyda Phobl Guarani o Goedwig yr Iwerydd ym Mrasil a Wampís Amazon Periw drwy gydol COP26. Gyda’i gilydd, fe wnaethant ymgysylltu ag arweinwyr byd-eang a gweithredwyr ieuenctid i adrodd straeon am sut mae newid yn yr hinsawdd a datgoedwigo yn effeithio arnyn nhw a’u cymunedau.

Mae Rivelino Verá Popygua, Prif Swyddog Pobl Mbya Guarani, yn wynebu dadleoli ei gymuned o ganlyniad i ffermio soia. Ymgyrchodd Verá yn ddiflino drwy gydol COP, gan esbonio sut mae cynhyrchion sydd yn cael eu prynu mewn rhannau eraill o’r byd yn arwain at ganlyniadau dinistriol i’w bobl. Wrth siarad â BBC Cymru, esboniodd sut mae’r soi sydd yn cael ei dyfu ar diriogaethau’r gymuned Guarani yn cael ei ddefnyddio i wneud porthiant anifeiliaid ar gyfer y cig rydyn ni’n ei fwyta yng Nghymru yn ddiweddarach:

Cynrychioli lleisiau’r Cymry ifanc

Roedd Llysgenhadon Hinsawdd Ieuenctid Cymru (LHI) yn bresennol ar draws COP26, ac fe wnaethant gyflwyno achos pwerus dros hinsawdd, gan gynnwys hyrwyddo hawliau Pobl Frodorol.

Roedd y gwleidyddion y gwnaethant gyfarfod â nhw yn cynnwys y Prif Weinidog Cymru Mark Drakeford, Prif Weinidog yr Alban Nicola Sturgeon, Gweinidog Hinsawdd Cymru Julie James, y Dirprwy Weinidog Hinsawdd Lee Waters, Ed Miliband AS, Anna McMorrin AS, Heledd Fychan AS, a Chomisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol Sophie Howe.

Roedd eu hymagwedd egnïol a gonest yn golygu eu bod nhw’n cael sylw yn y cyfryngau bron bob un diwrnod o’r gynhadledd. Fe wnaethant drafod eu blaenoriaethau eu hunain a hefyd, siarad yn gyhoeddus am anghydraddoldebau’r gynhadledd, ac am y ffaith nad oedd lleisiau gormesol yn cael eu clywed.

Y tu allan i’r gynhadledd, aeth y Llysgenhadon Hinsawdd Ieuenctid i’r strydoedd, ac ymuno â degau o filoedd o bobl ar Daith Gerdded Ieuenctid ar 5 Tachwedd ac yna, gyda’r 100,000 o bobl ar y Diwrnod Gweithredu Cenedlaethol y diwrnod wedyn. Dangosodd y ddau ddigwyddiad fod pobl ifanc ar draws y byd yn unedig ac yn benderfynol o greu newid.

Ffurfiodd y Llysgenhadon Hinsawdd Ieuenctid berthynas a dealltwriaeth gryf gyda’r arweinwyr Brodorol a oedd yn rhan o’n dirprwyaeth COP26. Wrth siarad ag arweinwyr o Genedl y Wampís mewn cyfweliad (fideo yn dod yn fuan!), dywedodd Shenona:

Rydym wedi cael ein heffeithio mewn gwirionedd drwy siarad gyda chi a chlywed eich straeon… Fel pobl ifanc, byddwn yn symud ymlaen gyda’r Bobl Frodorol mewn golwg. Rydym yn sicr yn mynd i sôn am bopeth rydych chi wedi’i ddweud wrthym wrth bobl yng Nghymru ac wrth ein pobl ifanc. Ac yn COP26, rwy’n credu ein bod ni wedi gweld faint o ddylanwad sydd gan bobl ifanc, felly rydym yn mynd i geisio defnyddio hyn i wthio am eich ymreolaeth, a phwyso am y penderfyniadau rydych ch eisiau iddynt gael eu gwneud.

Yn olaf, cynhaliodd y Llysgenhadon Hinsawdd Ieuenctid ddigwyddiad a ddaeth â phobl ifanc o bob rhan o’r byd at ei gilydd. Roedd yn cynnwys cyfraniadau gan y gymuned Guarani ac eraill oedd wedi cael eu heffeithio gan newid yn yr hinsawdd yn ystod y sesiwn holi ac ateb. Gallwch wylio’r digwyddiad cyfan yma

Cliciwch yma i wylio mwy o fideos o’r Llysgenhadon Hinsawdd Ieuenctid yn COP26. Roedd Maint Cymru, ar y cyd â Chanolfan Materion Rhyngwladol Cymru, yn falch o gefnogi eu gwaith anhygoel!

Troi Cymru’n ‘Genedl Dim Datgoedwigo’

Yn ystod wythnos gyntaf COP26, cytunodd arweinwyr byd-eang o dros 100 o wledydd i roi terfyn ar ddatgoedwigo byd-eang erbyn 2030. Er ein bod ni’n credu bod angen cymryd camau ynghynt, roedd hon yn fargen bwysig. Mae Maint Cymru wedi dadlau ers tro byd bod cyrraedd y terfyn o 1.5 gradd ar y cynnydd mewn tymheredd byd-eang yn amhosibl heb weithredu pendant ar atal datgoedwigo trofannol, sy’n cyfyngu’n fawr ar allu’r blaned i ddal carbon.

Fel rhan o’n hymdrechion parhaus i fynd i’r afael â datgoedwigo, lansiodd Maint Cymru, WWF Cymru ac RSPB Cymru adroddiad a oedd yn amlinellu sut mae’r defnydd yng Nghymru yn cyfrannu at y broblem. O ganlyniad, ynghyd â chynrychiolaeth gan Lysgenhadon Hinsawdd Ieuenctid Cymru a Chenedl y Wampís, cyhoeddodd Gweinidog Newid Hinsawdd Cymru, Julie James AS, ei bod yn benderfynol o weithredu, ac y bydd Llywodraeth Cymru yn newid ei pholisi caffael fel nad yw’n cyfrannu at ddatgoedwigo tramor.

Llun: Galois Flores Pizango, Pamuk Ayatke (Is Lywydd) Llywodraeth Diriogaethol Ymreolaethol Cenedl Wampis, gyda’r Gweinidog Newid Hinsawdd Julie James AS. Credyd: Tomos Siôn Terfel

Nawr, rydym yn edrych ymlaen at weithio mewn partneriaeth â Llywodraeth Cymru a’r Senedd i weithredu’r polisi hwn, fel y gall Cymru arwain drwy esiampl ar gyfer gweddill y byd.

Hyrwyddo cyfraniad Cymru

Un o elfennau allweddol eraill ein trip oedd hyrwyddo’r gwaith anhygoel sydd yn digwydd yng Nghymru a thramor yn barod, yn benodol Rhaglen Plannu Coed Mbale, sydd yn cael ei chefnogi gan Maint Cymru a Llywodraeth Cymru.

Roeddem yn bleser gennym groesawu Jenipher Sambazi i Glasgow, ffermwr coffi sydd â brand Masnach Deg o’r enw Jeniphers Coffi sydd yn cael ei werthu ar draws Cymru. Siaradodd Jenipher mewn digwyddiadau amrywiol i drafod pwysigrwydd Masnach Deg i ffermwyr, ac i fynd i’r afael â’r argyfwng hinsawdd a datgoedwigo. Fel y fenyw gyntaf erioed i fod yn gadeirydd ar ei chydweithfa coffi ei hun, siaradodd yn frwdfrydig hefyd am hyrwyddo gwaith menywod ar newid yn yr hinsawdd. Daliodd i fyny gyda Poppy, Llysgennad Hinsawdd Ieuenctid, i drafod mwy.

Roeddem yn falch iawn hefyd o greu’r fideo hwn o bobl leol yn rhannu eu negeseuon gydag arweinwyr y byd yn COP26 gyda’n partneriaid ym Mbale.

Symud ymlaen ar ôl COP

Roedd y fargen derfynol a wnaed gan arweinwyr y byd yn COP26 ymhell o fod yn foddhaol, ac mae’r targed o gyfyngu codiad tymheredd byd-eang i 1.5 ° bellach mewn sefyllfa ansicr iawn. Fodd bynnag, y tu allan i’r ystafell drafod, roedd Maint Cymru yn falch o fod yn rhan o fôr y lleisiau a oedd yn mynnu cyfiawnder go iawn. Mae’n siŵr bod y lleisiau hyn wedi cael effaith, yn enwedig ar yr elfen sy’n gorfodi gwledydd i ddychwelyd a thrafod y targedau bob blwyddyn.

Wrth symud ymlaen, bydd Maint Cymru yn parhau i hyrwyddo lleisiau pobl ifanc a’r cymunedau hynny y mae’r argyfwng hinsawdd yn effeithio’n anghymesur arnynt, gan gynnwys Pobl Frodorol, fel rhan o’n huchelgais i sicrhau dyfodol ein planed.

Gyda’n gilydd, gallwn greu grym na all arweinwyr y byd ei anwybyddu.

Hoffai Maint Cymru ddiolch i’r holl unigolion a’r sefydliadau sydd wedi gweithio’n galed i wneud y daith hon yn llwyddiant, yn enwedig y Bobl Frodorol o brosiectau partner a Llysgenhadon Hinsawdd Ieuenctid Cymru.

Tîm Maint Cymru gydag arweinwyr Cenedl Wampís. Credyd: Huw James

A oedd yr erthygl hon yn ddefnyddiol i chi? Ystyriwch gyfrannu at Maint Cymru


Tweet Rhannwch ar Facebook