Gweneud Cymru’n Cenedl Dim Datgoedwigo

Gweithio gyda'n partner: RSPB
Darllenwch yr adroddiad “Gwneud Cymru’n Genedl Dim Datgoedwigo” yn gyfan yma.

Beth mae “gwlad dim datgoedwigo” yn ei golygu?

Mae gwlad dim datgoedwigo’n un sydd wedi gwneud popeth o fewn ei gallu, o fewn ei gallu i wneud penderfyniadau a’i grym, i ddileu datgoedwigo wedi’i fewnforio o’i heconomi.

Pam mae angen i ni weithredu?

Mae Cymru wrth groesffordd hollbwysig yn ei hanes ac mae angen iddi fynd i’r afael ag argyfyngau niferus – adferiad COVID-19, yr hinsawdd a’r argyfwng ecolegol a’r anghydraddoldebau parhaus yn ein cenedl.

Rhaid i’n hymateb i’r argyfwng fynd law yn llaw gyda Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015. Mae hwn yn gofyn i ni greu Cymru gydnerth sy’n cynnal ac yn gwella amgylchedd bioamrywiol, yn gwneud cyfraniad cadarnhaol at les byd-eang ac yn mynd i’r afael â’r ffyrdd rydym yn cyfrannu at ddiraddiant ecolegol a newid hinsawdd byd-eang. Mae angen i Gymru leihau ei hôl troed ecolegol yn sylweddol, er mwyn iddi fyw o fewn ffiniau’r blaned. Mae hyn yn hanfodol i oroesiad a ffyniant cenedlaethau’r dyfodol. Rhaid i Lywodraeth nesaf Cymru ymroi i fod yn wlad dim datgoedwigo. Os na weithredwn ni’n gyflym, nid yn unig na fydd gan genedlaethau’r dyfodol eu coedwigoedd eu hunain ond, byddant yn wynebu nifer fawr o’r effeithiau dinistriol y mae newid hinsawdd a cholli natur yn eu cyflwyno, gan gynnwys y risg gynyddol o glefydau pandemig.

I Gymru, byddai hyn yn golygu rhoi’r argymhellion canlynol ar waith er mwyn i Gymru allu ymrwymo i fod y wlad dim datgoedwigo gyntaf. Er mwyn galluogi hyn, mae angen i Lywodraeth Cymru wneud y canlynol:

1. Ddatblygu mesur ar gyfer yr allyriadau nwyon tŷ gwydr sy’n gysylltiedig â datgoedwigo tramor sydd yn cael ei achosi gan nwyddau a chynnyrch a gaiff eu mewnforio i Gymru. Dylid ystyried y mesur hwn fel rhan o ail gyllideb garbon Llywodraeth Cymru (2021-2026), ac wrth osod Mesuryddion a Cherrig milltir Lles Cenedlaethol y Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol.
2. Sicrhau bod Contract Economaidd Llywodraeth Cymru, sy’n anelu at gryfhau ei pherthynas gyda busnes a chymell twf cynhwysol ac ymddygiad cyfrifol gan fusnesau, yn cael ei gryfhau er mwyn i lofnodwyr y contract ymrwymo i gadwyni cyflenwi dim datgoedwigo.
3. Galw ar Lywodraeth y DU i weithredu deddfwriaeth diwydrwydd dyladwy gorfodol sy’n berthnasol i bob cwmni yn y DU sy’n gosod nwyddau a chynhyrchion deilliedig a allai gyfrannu at ddatgoedwigo ar y farchnad.
4. Cyflwyno targedau dim datgoedwigo mewn polisi caffael yng Nghymru fel rhan o’n trawsnewidiad i ddefnyddio nwyddau wedi’u cynhyrchu’n lleol a chynaliadwy.
5. Cyflwyno arferion ffermio cynaliadwy nad ydynt yn cyfrannu at ddatgoedwigo tramor. Mae hyn yn cynnwys dod â diwedd ar y ddibyniaeth ar fwyd anifeiliaid soi wedi’i fewnforio sy’n deillio o ardaloedd risg i goedwigoedd a mabwysiadu dulliau ffermio cyfeillgar i natur a hinsawdd megis ffermio organig, amaeth-ecoleg ac amaeth-coedwigaeth.
6. Cyflwyno strategaeth system fwyd newydd ar draws adrannau sy’n cymell ac yn gwobrwyo cadwyni cyflenwi o’r Pridd i’r Plât lleol cynaliadwy ac yn blaenoriaethu nwyddau cynaliadwy o dramor er mwyn cefnogi bywoliaeth adref a thramor yn unig.
7. Gweithio gyda Llywodraeth y DU i sicrhau y bydd cytundebau masnach newydd yn sicrhau safonau amgylcheddol a hawliau dynol uchel, yn enwedig o gwmpas datgoedwigo, ynghyd â mesurau gorfodi llym.
8. Gweithio gyda phartneriaid heb fod yn draddodiadol fel cyrff anllywodraethol i gryfhau ymhellach yr addysgu ar newid hinsawdd, natur a datgoedwigo yn y cwricwlwm newydd a chefnogi addysgwyr tuag at gyflawni’r nod hwn.
9. Astudio’r risgiau ariannol y mae datgoedwigo’n eu cyflwyno i fuddsoddiadau Partneriaeth Pensiwn Cymru ac archwilio’r potensial i ymgysylltu gyda chwmnïau neu ymbellhau wrth gwmnïau sy’n cymell datgoedwigo ar y sail bod hyn yn cyflwyno risg o ran buddsoddiadau i’r gronfa.
10. Sicrhau bod gwledydd a chymunedau agored i niwed sy’n dioddef effeithiau newid hinsawdd, colli natur a datgoedwigo’n cael cefnogaeth i’w helpu i addasu a ffynnu fel rhan o uchelgais Cymru i fod yn wlad gyfrifol ar raddfa fyd-eang trwy raglen Cymru ac Affrica.

image for the about section

Adnoddau

Gwneud Cymru’n Genedl Dim Datgoedwigo

Cenedl Dim Datgoedwigo: Papur i wneuthurwyr polisi

Download (EN)
Download (CY)

Fideo